fbpx
 Kategoria Artykuły
Udostępnij:

U psów i kotów zwiększone wydalanie białka z moczem jest patologiczne i silnie skorelowane ze zmniejszoną przeżywalnością danego zwierzęcia. Wydalanie niewielkich ilości albuminy < 1 mg/dl uważa się za fizjologiczne u psów i kotów.

Stosunek białka do kreatyniny w moczu (UP/C) > 0,4 u kotów i > 0,5 u psów jest definiowany jako białkomocz zgodnie z wytycznymi IRIS (International Renal Interest Society). Rozróżnia się białkomocz przednerkowy, nerkowy i zanerkowy. Ich różne przyczyny przedstawiono w Tabeli 1.

Elektroforeza białek moczu okazała się przydatnym narzędziem do różnicowania przyczyn białkomoczu. W badaniu tym rozcieńczony mocz umieszczany jest na żelu, gdzie białka rozdzielane są według masy cząsteczkowej. Następnie można określić rodzaj białkomoczu na podstawie wzorca białkowego.

pic620224
Rycina 1. Elektroforeza moczu kota (7 lat) ze szpiczakiem mnogim: widoczne są wzory monomerów kappa i dimerów lambda. Ze względu na zaawansowane uszkodzenie nerek można również wykryć albuminy i białka kłębuszkowe. (źródło: Laboklin)

Białkomocz przednerkowy

Wydalanie fragmentów łańcucha lekkiego przeciwciał, tak zwanych białek Bence’a-Jonesa, wskazuje na wysoce patologiczny białkomocz przednerkowy. Powstają one w przypadku szpiczaka mnogiego i zwykle powodują białkomocz o wysokim nasileniu. W elektroforezie moczu widoczne są wzorce monomerów kappa (25 kDa) i dimerów lambda (50 kDa) (ryc. 1). Innymi częstymi przyczynami białkomoczu przednerkowego są nadciśnienie tętnicze, nadczynność kory nadnerczy u psów i nadczynność tarczycy u kotów.

Tabela 1. Białkomocz: możliwe przyczyny i choroby (w oparciu o: Harley and Langston, 2012)

Białkomocz Koty Koty i psy Psy
przednerkowy nadczynność tarczycy szpiczak mnogi
nadciśnienie
efekt polekowy
ostre zapalenie trzustki
nadczynność kory nadnerczy
nerkowy nadczynność tarczycy

każde ciężkie zapalenie
nowotwory, choroby zakaźne i tła immunologicznego

ostra niewydolność nerek
przewlekła choroba nerek
glomerulopatie
ostre zapalenie trzustki
choroby wirusoweefekt polekowy
nadciśnienie
cukrzyca
zapalenie wsierdzia
nadczynność tarczycy

choroby tła immunologicznego (toczeń rumieniowaty układowy, anemia tła-immunologicznego, zapalenie wielostawowe, zapalenie wątroby)
leptospiroza

zakażenie nicieniami płucnymi

zanerkowy choroby dolnych dróg moczowych
choroby układu rozrodczego

Białkomocz nerkowy

Po pierwsze, obejmuje on glomerulopatie, w których z powodu różnych defektów, aparat kłębuszkowy nie może dłużej zatrzymywać białek o dużej masie cząsteczkowej, większej niż albumina (> 70 kDa).

Glomerulopatie związane są z różnymi chorobami: zakaźnymi (np. erlichioza, babeszjoza i leiszmanioza u psów; FIV, FeLV i FIP u kotów), nowotworowymi, pasożytniczymi, autoimmunologicznymi i endokrynologicznymi.

Wyróżniamy również tubulopatie, w przypadku których wyczerpana jest zdolność kanalików proksymalnych do reabsorpcji białek o niskiej masie cząsteczkowej (< 70 kDa).

Tubulopatie przejawiają się obecnością zespołu Fanconiego u psów, który jest dziedziczny u rasy basenji lub spowodowany przez czynniki toksyczne u innych ras, np. po podaniu gentamycyny (ryc. 2).

Białkomocz mieszany, w którym można wykryć obie grupy białek, występuje głównie w stadiach 2-4 przewlekłej choroby nerek oraz przy ostrym uszkodzeniu nerek, ponieważ oprócz dysfunkcji kłębuszków nerkowych występuje tu również kwasica nerkowa kanalikowa (ryc. 3).

Ponieważ leczenie białkomoczu może się znacznie różnić w zależności od przyczyny, konieczne jest ustalenie, czy białkomocz nerkowy jest białkomoczem kłębuszkowym, kanalikowym czy mieszanym kłębuszkowo-kanalikowym.

Białkomocz zanerkowy

Jest on zwykle spowodowany chorobą dolnych dróg moczowych i układu rozrodczego. Już samo  badanie osadu moczu nasuwa podejrzenie białkomoczu tego rodzaju i nie wymaga różnicowania metodą elektroforezy moczu.

pic620222
Rycina 2. Elektroforeza moczu miniaturowego bulteriera (6 miesięcy) z zespołem Fanconiego spowodowanym zatruciem: wykryto tylko albuminy i białka kanalikowe. (źródło: Laboklin)
pic620223
Rycina 3. Elektroforeza moczu kota (16 lat) z przewlekłą chorobą nerek: w moczu można wykryć zarówno białka kanalikowe, jak i kłębuszkowe.

Elektroforeza moczu w LABOKLIN

Dzięki zaktualizowanej metodologii wydalane białka można zobrazować w bardziej zróżnicowany sposób. Oferujemy teraz ocenę białek w moczu, w której wszystkie istotne białka kłębuszkowe i kanalikowe są różnicowane, a ich obecność interpretowana, dzięki czemu elektroforeza moczu może dostarczyć jeszcze więcej szczegółowych informacji na temat choroby podstawowej.

Do badania potrzebujemy 1 ml moczu, a czas oczekiwania na wynik to 3-5 dni roboczych. Badanie to jest przydatne w przypadku podwyższonego stosunku białka do kreatyniny w moczu.

Dr. med. vet. Marco Weiß

Piśmiennictwo:

  • Harley L, Langston C. Proteinuria in dogs and cats. Can Vet J. 2012; 53: 631–638.
  • Vaden SL. Glomerular disease. In: Ettinger SJ, Feldman EC. ed. Textbook of Veterinary Internal Medicine. 6th ed. St. Louis, Missouri: Saunders (Elsevier). 2005:1786–1800.
  • International Renal Interest Society (IRIS) Staging of CKD. modified 2019.
  • Brown SA. Renal tubular Defects in Small Animals. MSD Veterinary Manual 2016.

Jak przydatny był ten wpis?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić!

Średnia ocena 4.3 / 5. Liczba głosów: 6

Jak dotąd brak głosów! Bądź pierwszą osobą, która oceni ten wpis.

Przykro nam, że ten wpis nie był dla Ciebie przydatny!

Pozwól nam ulepszyć ten wpis!

Powiedz nam, jak możemy ulepszyć ten wpis?

Udostępnij: