fbpx
 Kategoria Artykuły
Udostępnij:

Poza problemami ortopedycznymi, choroby jelit są najczęstszą przyczyną wizyt lekarzy weterynarii u koni. Nowotwory pierwotne występują rzadko, ale nie można ich całkowicie wykluczyć. Najczęściej spotykane nowotwory to chłoniaki, guzy z komórek wrzecionowatych i gruczolakoraki.

Z klinicznego punktu widzenia, rozróżnienie pomiędzy przewlekłym zapaleniem jelit, procesami zapalnymi toczącymi się w jamie brzusznej a procesami nowotworowymi jelit lub pozajelitowymi jest dużym wyzwaniem diagnostycznym, ponieważ objawy kliniczne nie są dla nich specyficzne. Oprócz utraty masy ciała i ostrych kolek, pojawiają się nawracające kolki, rzadziej anoreksja, biegunka czy gorączka.

Nowotwory jelit mogą wystąpić u koni wszystkich ras i wydaje się, że nie ma predyspozycji co do ich występowania. W jednym z amerykańskich badań dotyczących właśnie guzów jelit, opisano rasową predyspozycję u koni arabskich. Konie tej rasy stanowiły prawie połowę badanych zwierząt, tak więc dominacja koni arabskich może odzwierciedlać ich dominującą ilość w populacji koni w Ameryce.

Niestety makroskopowo nie ma możliwości stwierdzenia co do rodzaju guza biorąc pod uwagę jego wzrost czy wielkość. Guzy, zarówno łagodne, jak i złośliwe, mogą znacznie różnić się wielkością. Badanie histopatologiczne jest więc niezbędne do określenia pochodzenia oraz rodzaju guza. Ważne aby w miarę możliwości do badanie przesyłać cały guz po jego wycięciu, tak aby wynik badania był najbardziej wiarygodny. W razie potrzeby razem z guzem należy usunąć węzły chłonne, ponieważ jest to czynnik decydujący w ocenie rokowania.

Rodzaje nowotworów, ich charakterystyka oraz rokowania

„Klasycznymi” nowotworami jelit u koni są guzy wrzecionowate, chłoniaki i gruczolakoraki, przy czym chłoniaki wg danych z literatury, stanowią ich większość. Dostępnych jest kilka badań przedstawiających tego typu dane. W wewnętrznym badaniu przeprowadzonym w LABOKLIN, z próbek poddawanych rutynowym badaniom w latach 2011-2023, wyselekcjonowano 34 przypadki, które spełniały kryterium bezpośredniego powiązania z jelitem. Z grupy tej, 25 przypadków sklasyfikowano jako nowotwory (ryc. 1). Pozostałe to procesy reaktywne lub zapalne.

Nowotwory z komórek wrzecionowatych

Nowotwory z komórek wrzecionowatych są nowotworami pochodzenia mezenchymalnego. Najczęściej są one zlokalizowane w jelicie cienkim. Wzrost naciekowy jest najważniejszym kryterium diagnostycznym różnicującym nowotwory mezenchymalne na łagodne i złośliwe. Nowotwory te mogą być też podzielone na różne typy, z których niektóre można odróżnić od siebie tylko za pomocą metod immunohistochemicznych.

W naszym materiale badawczym guzy z komórek wrzecionowatych stanowiły największą część badanych prób, gdzie stosunek łagodnych mięśniaków gładkich do wariantów złośliwych (mięsaki gładkokomórkowe, żołądkowo-jelitowe guzy podścieliska GIST) wynosił 1:1. Wszystkie mięśniaki gładkokomórkowe i dwa mięśniakomięsaki gładkokomórkowe znaleziono w jelicie cienkim, jeden mięśniakomięsak gładkokomórkowy w okrężnicy a GIST w kątnicy.

W przypadku mięśniakomięsaków gładkokomórkowych u koni obserwuje się miejscowy, inwazyjny wzrost ale do tej pory w literaturze nie opisano żadnych przerzutów. Dyskusyjne jest zatem czy całkowite wycięcia guza z marginesem tkanek niezmienionych można uznać za postępowanie lecznicze. Sytuacja jest inna w przypadku mięśniakomięsaków gładkokomórkowych zlokalizowanych w jelicie ślepym. W tym przypadku możliwe są przerzuty do wątroby lub otrzewnej przez co nowotwory te oceniane są jako mające gorsze rokowania.

Chłoniaki

Chłoniaki to najczęściej występujące u koni nowotwory jelit. Postać jelitowa, po postaci wielonarządowej i skórnej, jest trzecią co do częstotliwości (11%) formą chłoniaka. Chłoniaki najczęściej zlokalizowane są w jelicie cienkim (ryc.2) co potwierdzają dane z literatury oraz dane z naszego laboratorium. Możliwe jest również występowanie formy wielonarządowej obejmującej węzły chłonne lub śledzionę czy inne narządy. Aby móc potwierdzić tę formę, do badania histopatologicznego należy przesłać odpowiednio reprezentatywny materiał.

W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy rozroście przez ścianę jelita, możliwe jest postawienie rozpoznania chłoniaka na małych, głębokich biopsjach (do 0,5 cm). To jak nowotwór wzrasta w głąb jelita jest pomocnym wskazaniem do oceny złośliwości i zróżnicowania pomiędzy procesem rozrostowym a nowotworowym. Głębsze części jelit często nie są obecne w biopsjach jelit, dlatego też populację limfocytów należy zidentyfikować wyłącznie na podstawie ich morfologii, liczby figur mitotycznych, która często jest bardzo niska. Dlatego też wyniki takiej biopsji muszą być oceniane w powiązaniu z wynikami badani klinicznego. Tym samym, ta mniej inwazyjna metoda stanowi wyzwanie dla patologów, ponieważ dominującym typem chłoniaka u koni jest chłoniak drobnokomórkowy, mitotyczny, dobrze zróżnicowany i czasami trudny do odróżnienia od nacieków reaktywnych limfocytów na podstawie biopsji. Należy zauważyć, że u koni zazwyczaj nie występuje białaczka, a inne narządy limfatyczne (np. obwodowe węzły chłonne) często nie są powiększone. Co więcej, badanie klonalności limfocytów, które jest często stosowane w celu odróżnienia rozrostów limfocytów od nowotworowych u małych zwierząt, nie jest dostępne dla koni. W takich przypadkach często stosuje się badanie immunohistochemiczne, które w wielu przypadkach może w decydujący sposób przyczynić się do rozpoznania poprzez różnicowanie limfocytów B i T. Zarówno w badaniu wewnętrznym, jak i w literaturze, większość przypadków to chłoniaki T-komórkowe (ryc. 3). Jeden chłoniak z komórek B w badanym materiale wykazywał odkładanie się amyloidu jako szczególną cechę, którą można było również wykryć w dopływowym węźle chłonnym.

Zasadniczo chłoniaki jelitowe u koni mają niekorzystne rokowanie. Mediana czasu przeżycia zależy od typu histologicznego / immunohistochemicznego i w niedawnym badaniu została określona na 60 dni (Bacci i in., 2020). Jednakże, był również jeden koń, który przeżył 650 dni od czasu diagnozy do publikacji tego tekstu.

Gruczolakoraki

W literaturze istnieją sprzeczne informacje na temat lokalizacji gruczolakoraków, z doniesieniami o dominacji zarówno w jelicie cienkim, jak i grubym (ryc. 4). W naszym materiale badawczym nie można było wykryć żadnego wyraźnego trendu w odniesieniu do występowania. Histologicznie charakteryzują się one wzrostem naciekowym i częściej wykazują metaplazję kostną (ryc. 5).

Ogólnie uważa się, że gruczolakoraki jelit mają niekorzystne rokowanie i oprócz wzrostu naciekowego mają tendencję do przerzutów. Niemniej jednak istnieją doniesienia, według których chirurgiczne usunięcie prowadzi do przeżycia od trzech do pięciu lat od rozpoznania do całkowitego wygojenia bez przerzutów i nawrotów, a więc podobnie jak w przypadku guzów z komórek wrzecionowatych, wczesna, całkowita resekcja może również w tym przypadku prowadzić do dłuższego czasu przeżycia (jeśli do tej pory nie ma przerzutów ani nacieku naczyniowego).

Inne guzy i rozrosty obwodowe

Poza wymienionymi już „klasycznymi” guzami, oprócz zmian nienowotworowych (krwiaki, guzkowe stany zapalne) występują również nowotwory rzadsze. Na przykład w naszym własnym materiale badawczym występowały guzowate proliferacje naczyń. Były to naczyniaki zlokalizowane w okrężnicy i naczyniak limfatyczny w jelicie cienkim.

Podsumowanie

Guzy jelitowe u koni są rzadkie, niemniej jednak należy je brać pod uwagę w diagnostyce różnicowej problemów żołądkowo-jelitowych.

Nie jest możliwe wyciągnięcie wniosków na temat histogenezy i zachowania guza na podstawie niespecyficznych objawów klinicznych lub oceny makroskopowej. Często zmiany u koni są klinicznie zauważane dopiero wtedy, gdy proliferacje obwodowe osiągnęły określoną wielkość, a następnie, niezależnie od zachowania guza, prowadzą do kolki z obturacjami i zaburzeniami pasażu związanymi z proliferacją obwodową, co może również wystąpić w przypadku innych zmian. Ani rozmiar, ani kształt nie pozwalają na wyciągnięcie wniosków na temat histogenezy i zachowania guza; dlatego nieuniknione jest dalsze badanie histologiczne i, jeśli to konieczne, także immunohistochemiczne.

Docelowo, do czasu ostatecznego rozpoznania histopatologicznego zmian guzowatych, jedyną opcją jest jak najdokładniejsze wycięcie guza wraz z węzłami chłonnymi. Jednak w zależności od wyników może to już być działanie lecznicze lub wydłużające czas przeżycia.

Dr Lena Kempker

Literatura uzupełniająca

  • Bacci B, Stent AW, Walmsley EA. Equine Intestinal Lymphoma: Clinical-Pathological Features, Immunophenotype, and Survival. Vet Pathol. 2020; 57(3):369-76. doi: 10.1177/0300985820906889.
  • Durham AC, Pillitteri CA, San Myint M, Valli VE. Two hundred three cases of equine lymphoma classified according to the World Health Organization (WHO) classification criteria. Vet Pathol. 2013;50(1):86-93. doi: 10.1177/0300985812451603.
  • East LM, Steyn PF, Dickinson CE, Frank AA. Occult osseous metastasis of a colonic adenocarcinoma visualized with technetium tc 99m hydroxymethylene diphosphate scintigraphy in a horse. J Am Vet Med Assoc. 1998;213(8):1167-70, 1132-63.
  • Lindberg R, Nygren A, Persson SG. Rectal biopsy diagnosis in horses with clinical signs of intestinal disorders: a retrospective study of 116 cases. Equine Vet J. 1996;28(4): 275-84. doi: 10.1111/j.2042-3306.1996.tb03091.x.

Jak przydatny był ten wpis?

Kliknij gwiazdkę, aby ocenić!

Średnia ocena 5 / 5. Liczba głosów: 1

Jak dotąd brak głosów! Bądź pierwszą osobą, która oceni ten wpis.

Przykro nam, że ten wpis nie był dla Ciebie przydatny!

Pozwól nam ulepszyć ten wpis!

Powiedz nam, jak możemy ulepszyć ten wpis?

Udostępnij: